Brak de Waterdrager

Sinds zij in 2009 debuteerde met de bundel Hetzelfde gedicht steeds weer is Lies Van Gasse, dichteres
en beeldend kunstenares, een van de actiefste jonge stemmen in de Vlaamse poëzie. Ze publiceert
geregeld in tijdschriften en heeft op drie jaar tijd drie bundels gepubliceerd: naast haar debuut en
het ‘beeldgedicht’ Sylvia (2010), waarin ze tekst en tekening combineerde, is er nu Brak de
waterdrager. Daarin keert ze terug naar de traditionele poëtische vorm. Een beperkt aantal
terugkerende motieven geeft de drie langere afdelingen en evenvele intermezzi van telkens één
gedicht, een sterke thematische eenheid. Dezelfde hoofdrolspelers komen in de verschillende
afdelingen terug: de waterdrager uit de titel, de ik-figuur en af en toe een ‘wij’. De ik-figuur en de
waterdrager lijken samen een tocht afgelegd te hebben door een landschap; ze zijn elk op zoek naar
een nieuwe bestemming (‘We waren er al,/ maar niet in de mate/ waarin we zouden willen’.). De
dichteres hanteert technieken om afstand te creëren: het landschap wordt alleen in algemene
termen beschreven; geregeld heeft ze het over een ‘men’ in plaats van over ‘ik’ of ‘wij’. Maar behalve
het reële landschap, met water, lucht, zon en velden, is er ook nog dat andere, veel minder grijpbare
landschap: dat van de taal. Taal schiet in deze bundel vooral tekort, omdat ze het wezenlijke niet kan
uitdrukken (‘Laat ons taal vervangen/ door de dans van een hand in de wind’), of net omdat ze te
zeer afwezig blijft (‘Het waren niet de woorden/ het was de volgorde waarin hij ze zweeg.’). Die
expliciete thematisering van taal is inmiddels wat afgezaagd. Van Gasses poëzie moet het dan ook
niet hebben van haar vernieuwende karakter, maar wel van de zorgvuldig volgehouden metaforen,
de ongekunstelde formulering en de evenwichtige constructie. Brak de waterdrager is bovenal een
mooie bundel die een bekend thema (het zoeken naar gemeenschap; ‘Het streefdoel blijft toch
samenhang’, klinkt het ergens) subtiel inkleurt met het timbre van een sensitieve stem.

Bart Van der Straeten