stadsdichter 2022-2025
Lies Van Gasse maakte deel uit van een memorabele episode in het Antwerpse stadsdichterschap. Voor het eerst in de geschiedenis van het stadsdichterschap kreeg Antwerpen niet één stadsdichter maar een hele stadsdichterspool! Lies Van Gasse maakte deel uit van deze pool die van 2022 tot 2024 gedichten zou schrijven voor Antwerpen. Samen met Yannick Dangre, Lotte Dodion en Proza-K zou Lies de komende twee jaar stadsgedichten schrijven, events organiseren en het straatbeeld van Antwerpen hervormen. Helaas, de moeizame samenwerking met de stad besliste daar anders over en de pool besliste in november 2022 het project stop te zetten. Lees hier Lies haar afscheidsbrief.
De leden van de stadsdichterspool wilden zich niet zomaar gewonnen geven en zo werd op gedichtendag 2023 beslist om zonder de stad, maar met steun van het middenveld, verder te werken. Stijn Vranken werd de coördinator en bezieler van dit nieuwe stadsdichtersconcept. Voor de voortzetting van het stadsdichterschap in alle tegenwind kregen de leden van de stadsdichterspool een PEN-award. Je kan de stadsdichters volgen en steunen op de officiële site, maar hier geven we graag een overzicht van de projecten en gedichten die Lies voor de stad Antwerpen schreef.
periode1: 2022
Tijdens de feestelijke stadsdichtersshow gaf Seckou Ouologuem de dichterlijke stok door aan de gloednieuwe stadsdichterspool. Tijdens deze primeur lazen de gloednieuwe stadsdichters hun eerste stadsgedichten voor. Lies Van Gasse bracht onder andere Het vangen van schaduw, een ode aan het standbeeld van Rubens op de Groenplaats.
In februari 2022 brak er oorlog uit in Oekraïne nadat Russische troepen het land binnenvielen. Lies schreef een gedicht over het nationale symbool van verzet in Oekraïne: de zonnebloem. Lees het gedicht hier. Op 6 april overleed de Antwerpse actrice Reinhilde Decleir. In nagedachtenis van deze grootse dame schreef Lies Van Gasse een eerbetoon.
Begin september werden de bevrijdingsfeesten in Antwerpen gevierd. Speciaal voor deze gelegenheid bracht Lies Van Gasse het gedicht “het geluid dat vrijheid heet” in het Stadspark van Antwerpen.
Voor November Boekenmaand schreef Lies een gedicht voor boekhandel de Slegte.
periode 2: 2023-2024
Na de breuk met de stad werd het stadsdichterschap toch terug opgestart, maar dan gesteund door het middenveld. Dit leverde volgende projecten en gedichten op:
- het actualiteitsgedicht Meld je aan, over de wachtlijstenproblematiek in Antwerpen.
- de muurschildering Metamorfose die in de Hofkamer van Herita te bewonderen valt
- het actualiteitsgedicht Bomenstad tegen de keerlus in Deurne
- Elk huis moet ademen, voor de open straten-actie
- actualiteitsgedicht De Vlag
- gedicht voor het jeugdboekenfestival Kabaal rond sport en spel
- actualiteitsgedicht Visioen 21.4
- stadsgedicht voor op de billboards
- actualiteitsgedicht Uomo non-digitale
- actualiteitsgedicht De zachte gele tijd van de zomer
- De bende van Hoboken
- Opmars van ’t Schijn
Het geluid dat vrijheid heet
Lang voor het leven begon was er een geluid dat zoemde op aarde.
Het zoemde in het kruipen van de eerste dieren,
in het breken van de eilanden, het begroeien van land,
het zoemde in het draaien van een wiel, het platleggen van wegen,
het keren van de tijd, het zoemde in elke schrijvende hand.
Ik kwam het eerst vooral in steden tegen, waar het, licht woekerend,
een lijn trok tussen voorspoed en vernieuwing,
spieren zocht in ademloze lichamen,
antigenen trok uit pest en wrok,
en bouwde, verschoof,
plande, bewoog,
golven zocht –
Benen liepen over de aarde en kozen er een huis.
Armen kozen een deur om open te doen.
Vandaag hoor ik zelfs jubelend gezoem:
een koor van opstijgende ballonnen,
de kus onder een opgegooide baret,
die straalvlucht naar een beter oord.
Vrijheid,
je lijkt te dwarrelen als bloesem in je eerste lente
maar toch, vaak was je er niet:
die keer toen de gestreepte treinen kwamen,
toen we opgedeeld werden in kleur of in geslacht,
toen mijn gezicht verborgen werd, maandenlang,
toen iemand het podium op kroop, mijn tong uitsneed,
omdat ik weer iets onbetamelijks had gedacht,
die keer toen ik mij verstopte in de grond,
een stoeptegel, een plukje stro,
uit schaamte voor de schroeiende zon,
voor taksen die het land uithobbelden in zware tanks,
voor kinderen die aanmeerden met hun bootjes,
voor de vrouw, haar rolstoel, het trappenhuis,
de analfabeet in de bibliotheek.
Vrijheid,
je kijkt me aan met je holle ogen
je masker, je uitgeteerde wangen
en ik zoek naar een boom om te schuilen.
Laat het vallende water zoemen
en we weten dat we vrij zijn.
Laat de wolf in de haven zoemen
en hij zal vrij zijn,
zoemen, zoemen, diep in mij,
om wat ooit als een klein geluid begon.
